Ön Çapraz Bağ ve Menisküs | Prof. Dr. Halil Burç | Ataşehir - Prof. Dr. Halil Burç | Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Spor yaralanmalarında, diz ekleminde ön çapraz bağ ve menisküs (ACL) yırtıkları oluşabilir.

Özellikle genç hastalarda oluşan bu durumun tedavi edilmez ise ilerleyen yaşlarda dizde kireçlenme sürecini hızlandırma riski vardır. Gerek ön çapraz bağ yaralanmasında gerek menisküs yırtıklarının tedavisinde kapalı yöntem yani artroskopik cerrahi yöntemini kullanıyoruz. Dizin sağından solundan 2-3 mm’lik kesilerleden, birinden kamera diğerinden el aletleri ile girilerek kapalı olarak tedavi uygulanmaktadır.    

Menisküs denilen yapılar diz ekleminde tibia (baldır kemiği) ile femur (uyluk kemiği) arasındaki hilal şeklinde kıkırdaksı yapılardır. Bu yapıların bir takım görevleri vardır. Diz ekleminde amortisör olarak çalışırlar, kıkırdakların yağlanmasını ve beslenmesini sağlarlar vb. Menisküsler de yıllar içerinde cildimizde olduğu gibi yaşlanmaya bağlı içeriğindeki su miktarında azalma olur. Bu da menisküsü daha kırılgan ve yırtılmaya açık hale getirir. Bunun sonucunda spor sonrası yırtıklar oluşabilir.

Peki bu yırtıklar nasıl tedavi edilir? Yırtığın yeri ve şekline göre karar vermek gerekir. Eğer yırtık kapsüle yakın bir yerde ve düzgün travmatik bir yırtık ise, hastanın yaşına bağlı olarak, menisküs dikişi ile dikilebilir. Bu durumda hastanın 4 hafta ayağının üstüne yük vermesine müsade edilmez, ama aktif ve sürekli diz hareketi gereklidir. Eğer yırtık eklem yakın bir yerde ve/veya kompleks bir yırtık ise iyileşme potansiyeli olmaz. Bu durumda parsiyel menisektomi dediğimiz sadece fonksiyonunu yitirmiş bölümü kısmi çıkartılır. Hasta ertesi gün ayağının üzerine basarak yürüyebilir.

Ön çapraz bağ, dizin alt iç kısmından üst dış kenarına doğru seyreden ve dizin kontrolsüz bir şekilde öne doğru gitmesini engelleyen bir bağdır. Ön çapraz bağ yaralanmalarında hasta genelde dizinden yüksek bir kopma sesi geldiğini ifade eder. Dizde kanamaya bağlı şişlik oluşabilir. Böyle bir hikayesi olan hastada muayene ile birlikte çekilen bir diz MRI ile tanı rahatlıkla konulabilir.

Akut yırtıklarda hasta eğer profesyonel sporcu değilse yani hızlı bir şekilde sahalara dönmesi gerekli değilse dizdeki yumuşak dokuların iyileşmesi için 3 hafta beklemek gereklidir. ÖÇB tamirinde genellikle hastanın aynı taraftaki kendi hamstring tendonlarını kullanmaktayız. Bunun dışında kullandığımız kemikli patellar tendon, quadriseps tendonu ve allogreft yani kadavradan alınan greflerde kullanılmaktadır. Artroskopik olarak ÖÇB’ın kopuk olduğunu kamera ile tespit edildikten sonra greft alımı işlemine geçilir. Greft bir teknisyen tarafından hazırlanırken ameliyat sahası yine artroskopik olarak yani kapalı şekilde temizlenir, ek menisküs yaralanması var ise gerekli tedavi uygulanır. ÖÇB tamir ameliyatlarında en son yöntem olan All-Inside yöntemini uygulamaktayım. All-Inside yönteminin diğer yöntemlere göre farklılığı, bütün kemik tüneller eklem içerisinden açılmakta ve özel askı yöntemleri ile yeni bağ kemiğe anatomik olarak yani orjinaline yakın bir şekilde tespit edilmektedir. Ameliyat sonrası genellikle birinci günde hastanın drenin çekildikten sonra ayağa kalkıp yük vermesine müsaade edilir.  İlk 10 gün 30 derece dizi kıvırmaya müsaade edildikten sonra 10. Gün fizik tedavi başlanılır. Bu ameliyatın başarısı fizik tedavi ile paralellik göstermektedir. Yeni yapılan bağ 3. ayında en zayıf noktasına ulaşır ve koruyucu kas gücü yok ise orjinalinde olduğu gibi yeni bağda kopabilir. Bu nedenle ameliyat sonrası hasta uyum gösterip, bu işin ehli uzmanlara fizik tedavisini yaptırmalıdır.

Hastaların merak ettiği bir konuda, hamstring tendonu alındıktan sonra bu bölgede bir güçsüzlüğüm olacak mı?

Hamstring tendonu alındıktan sonra günlük yaşantınızda ve spor yaparken bunun bir eksikliğini hissetmeyeceğinizdir.

All-Inside tekniğinde 3 tendondan sadece 1 tanesi kullanılıyor. Bu nedenle bir zayıflık hissetmeyeceksiniz.

   

     

       

Ön Çapraz Bağ tamiri -"Rekonstrüksiyonu"- konusunda yayınlamış olduğu video.

Menüsküs tamiri / dikişi konusunda yayınlamış olduğu video.